Magdalena i Marek Majewscy Szkółka Roślin Wrzosowatych

Azalie japońskie i wielkokwiatowe

Wskazówki na temat uprawy i pielęgnacji azalii wielkokwiatowych i japońskich

Określenia "azalie" i "azalie japońskie" obowiązują jedynie w mowie potocznej i określa się nimi krzewy należące do rodzaju Rhododendron, który to, jest przedstawicielem rodziny wrzosowatych. Najważniejszą wspólną cechą gatunków tej rodziny jest to, że wymagają one kwaśnego podłoża (pH 3,5-4,5).

Azalie to ta grupa roślin, które zrzucają liście na zimę i dzięki temu znacznie lepiej znoszą mrozy i wiosenne przymrozki. Współczesne odmiany azalii wielkokwiatowych to krzyżówki azalii pontyjskiej z wieloma gatunkami północnoamerykańskimi. Cechuje je ogromna różnorodność i mnogość odmian. Podstawowe barwy to: biała, żółta, pomarańczowa, czerwona i różowa oraz wiele odcieni pośrednich. Kwitnienie pojedynczego krzewu trwa zwykle 2-3 tygodnie. Najlepsze efekty daje zestawienie kolekcji odmian o różnej porze kwitnienia, co pozwala od połowy kwietnia do czerwca ukwiecić Państwa ogród. W październiku liście azalii przybierają przepiękne barwy jesieni od żółtej, poprzez pomarańczową do purpurowej. Krzewy zimują bardzo dobrze bez okrywania, choć czasami przy bardzo ostrej zimie mogą nadmarzać pąki kwiatowe. Azalie są krzewami wolno rosnącymi. Dziesięcioletnie egzemplarze (w zależności od odmiany) osiągają około 1,5 m wysokości i średnicy.

Azalie japońskie, to zwyczajowo nazywane, niskie zimozielone lub półzimozielone krzewy, których wysokość zazwyczaj nie przekracza 100 cm. Tworzą one przepiękne kobierce o kwiatach w wielu odcieniach różu, czerwieni, fioletu oraz białych. Obfitość i różnorodność kolorystyczna kwiatów sprawia iż, są one doskonałym uzupełnieniem grup azalii oraz niezbędnym elementem ogrodów japońskich i wrzosowych a także kompozycji z niskich i karłowych iglaków. Zaleca się przed zimą okrywanie azalii japońskich gałązkami drzew iglastych lub podwójną warstwa ogrodniczej tkaniny cieniującej.

Możliwości zastosowania azalii w ogrodzie jest bardzo wiele. Mogą rosnąć w pełnym słońcu i w półcieniu. Azalie i azalie japońskie bardzo dobrze komponują się w wielobarwnych grupach – im większych tym robiących większe wrażenie. Bardzo dobrze prezentują się mając za tło duże grupy drzew i krzewów iglastych. Przed krzewami azalii powinny być posadzone niskie krzewy iglaste, średnie byliny, czy też inne rośliny wrzosowate np. wrzosy bądź wrzośce. Idealnym stanowiskiem dla wielobarwnych grup azalii są brzegi zbiorników wodnych. Odbicie krzewów w tafli wody zwielokrotnia efekt i tworzy idylliczny nastrój. W oczach projektantów azalie są nie do zastąpienia, a praktyka dowiodła, że można je sadzić nawet w skrzyniach czy donicach na tarasach i balkonach.

Przygotowanie gleby

Wszystkie rośliny wrzosowate, do których także należą omawiane przez nas gatunki, wymagają gleby kwaśnej i przepuszczalnej. Najczęściej takiej w naszym ogrodzie nie mamy, a więc musimy zatroszczyć się o to, by stworzyć tym roślinom optymalne warunki wzrostu. W praktyce robimy to kopiąc dołki w miejscu gdzie chcemy azalie posadzić, i tak dla azalii wielkokwiatowej dołek taki powinien mieć średnicę około 70-80 cm i 30-40 cm głębokości, a dla azalii japońskiej odpowiednio 40-50 inbsp; 25-30 cm. Jeżeli gleba jest zbyt ciężka i może wystąpić ryzyko gromadzenia się wody, należy dołki te jeszcze pogłębić i zdrenować. Do tego celu może być użyty żwir, keramzyt czy np. potłuczone, stare gliniane doniczki. W tak przygotowane dołki wsypujemy kwaśnego torfu wymieszanego z dotychczasowym podłożem wnbsp; proporcji zależnej od jego dotychczasowej kwasowości. Po wymieszaniu kwasowość otrzymanego podłoża nie powinna przekraczać pH 4,5 - 5.

Sadzenie

Roślina zanim trafi na miejsce stałe, musi być bardzo dobrze podlana. Jeżeli jest to możliwe pojemnik z rośliną należy umieścić na kilkanaście minut w naczyniu z wodą.

Roślinę sadzimy w przygotowanym miejscu tak by powierzchnia bryły korzeniowej znalazła się 3-5 cm poniżej poziomu gruntu. Dobrym sposobem jest po posadzeniu nie ugniatanie ziemi a bardzo obfite jej podlanie, co spowoduje, że ziemia sama osiądzie dobrze obciskając bryłę korzeniową. Jako że wszystkie wrzosowate mają płytki system korzeniowy dobrze jest całość powierzchni wyściółkować korą drzew iglastych. Zabieg ten ograniczy wzrost chwastów, zmniejszy wysychanie podłoża i powoli zakwasza glebę. Od tego, jak szybko chcemy osiągnąć efekt zwartej plamy roślin zależy gęstość sadzenia. W przypadku azalii odstępy powinny wynosić 1-1,5 m, a w przypadku azalii japońskich 0,5 - 0,7 m. Można posadzić rośliny gęściej, aby szybciej osiągnąć pożądany efekt, pamiętając w następnych latach o ich rozsadzeniu. Trzeba pamiętać, że im więcej roślin w grupie, im większa plama, tym efekt jest większy.

Podlewanie

Azalie i azalie japońskie bardzo nie lubią nadmiaru wilgoci, bardzo szybko prowadzi to do obumierania systemu korzeniowego, a z drugiej strony źle znoszą przesuszanie. Azalie należy podlewać umiarkowanie, najlepiej rano lub wieczorem miękką wodą ze stawu lub deszczówką.

Cięcie

Omawiane rośliny cięcia nie wymagają. Do zabiegów pielęgnacyjnych należy usuwanie uszkodzonych lub porażonych przez choroby czy szkodniki pędów. W przypadku azalii wielkokwiatowych zaleca się wyłamywanie przekwitniętych kwiatostanów, co bardzo korzystnie wpływa na przyszłoroczne kwitnienie.

Nawożenie

Dobrze jest rośliny wiosną nawieźć jednym z nawozów dla roślin kwaśnolubnych.Jednokrotne nawożenie w ciągu całego sezonu nawozem o spowolnionym działaniu również daje bardzo dobre wyniki. Trzeba przy tym pamiętać, że nie powinno się przekraczać dawek podawanych w instrukcji, azalie źle reagują na zasolenie i lepiej jest dać mniej niż za dużo. Nie powinno się nawozić roślin nawozami o dużej zawartości azotu od połowy lipca. Sypiąc nawóz pod roślinę należy zwracać uwagę by pył z nawozu nie osiadł na liściach, gdyż może on je spalić. Gdy istnieje takie podejrzenie należy roślinę szybko i dokładnie spłukać wodą. Nawozu nie należy sypać centralnie w środek krzewu lecz w pewnej odległości od niego, około 20 - 30 cm.

Ochrona roślin

Najczęściej spotykanym szkodnikiem na krzewach azalii jest opuchlak truskawkowiec. Ten niewielki chrząszcz wygryza zatokowe wżery na liściach. Większe szkody czyni jego larwa, która żerując na korzeniach i szyjce korzeniowej doprowadza niejednokrotnie do obumierania całej rośliny. Po zauważeniu pierwszych wżerów, co ma miejsce najczęściej z końcem maja, rośliny należy trzykrotnie opryskać (co 7-10 dni) preparatem Fastac lub Decis lub innym używanym do zwalczania np. stonki ziemniaczanej. Można także zastosować biologiczną metodę zwalczania preparatem nicieniowym Larvanem. Do najczęściej spotykanych chorób niszczących pędy i liście azalii jest mączniak prawdziwy azalii. Mączniak jest choroba grzybową pojawiającą się w postaci białego, mączystego nalotu zwykle od lipca do jesieni. Aby ograniczyć źródło infekcji należy usuwać i palić wszystkie opadające liście, a po zauważeniu pierwszych objawów należy zastosować oprysk jednym z preparatów: Score 250 EC, Discus 500 WG, Nimrod 250 EC, Saprol 190 EC lub preparatami biologicznymi: Biosept 33 SL lub Bioczos BR.

Zagadnienia związane z ochroną wymagają szerszej wiedzy. Zalecamy skorzystanie z fachowej literatury lub pomocy ekspertów.